Ðộng lực mới, yêu cầu mới

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, bốn tháng đầu năm 2015, thị trường bất động sản (TTBÐS) trong nước ghi nhận nhiều động lực tăng trưởng mới: Trên địa bàn Hà Nội và TP Hồ Chí Minh có tỷ lệ giao dịch BÐS thành công tăng hơn hai lần; tồn kho BÐS giảm khoảng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Dư nợ tín dụng BÐS từ ngân hàng tăng mạnh và hàng loạt doanh nghiệp kinh doanh BÐS thành lập mới. TTBÐS thu hút 8,8% tổng vốn FDI đăng ký mới và vốn cấp bổ sung, ngày càng hấp dẫn các nhà đầu tư Hàn Quốc, Nhật Bản, Ðài Loan (Trung Quốc), các nước khu vực châu Âu và Hoa Kỳ.


Ðáng chú ý, TTBÐS được gia tăng xung lực mới, mạnh mẽ hơn bởi làn sóng mua - bán, chuyển nhượng sở hữu các dự án BÐS, trong đó có những dự án "khủng" là các cảng biển, sân bay và đường cao tốc, trị giá lên tới hàng trăm triệu USD (Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, Nhà ga hành khách T1, sảnh E - Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Cảng Quảng Ninh...). Một cuộc đua mới, cạnh tranh gay gắt hơn, với sự tham gia của ngày càng tăng các nhà đầu tư nước ngoài thông qua liên doanh, liên kết, mua bán - sáp nhập dự án và công ty kinh doanh BÐS. Theo Bộ Giao thông vận tải, đến nay, bộ đã huy động 194 nghìn tỷ đồng vốn ngoài ngân sách đầu tư vào 68 dự án giao thông đường bộ; gần tám tỷ USD (giá năm 2014) vào lĩnh vực cảng biển theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) và xây dựng - chuyển giao (BT). Bộ đã phối hợp UBND tỉnh Bình Thuận kêu gọi Tập đoàn Rạng Ðông đầu tư theo hình thức BOT khu hàng không dân dụng sân bay Phan Thiết với tổng mức 1.694 tỷ đồng, dự án này đã chính thức được khởi công; phối hợp UBND tỉnh Quảng Ninh kêu gọi xã hội hóa xây cảng hàng không Quảng Ninh, đối tác là Tập đoàn Sun Group chấp nhận mức đầu tư 7.494 tỷ đồng, công trình sẽ khởi công trong thời gian tới.

Ðộng lực mới cho TTBÐS là kết quả hội tụ các nhân tố: Kinh tế vĩ mô ổn định; giá nhà, lãi suất huy động, cho vay giảm và nới lỏng điều kiện tiếp cận tín dụng BÐS; gia tăng hỗ trợ về tín dụng và sự bùng nổ các hoạt động khuyến mại cho người mua nhà. Nhà nước nới lỏng điều kiện mua - bán, sở hữu nhà, BÐS cho người nước ngoài; cải cách thủ tục hành chính, cấp "sổ đỏ" cho đất dưới 39 m2; đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư và khuyến khích đầu tư theo hình thức đối tác công tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông; cho phép chuyển đổi một phần và toàn bộ dự án BÐS; bỏ quy định bắt buộc phải mua - bán qua sàn giao dịch bất động sản...

Sự phát triển TTBÐS là thước đo và động lực quan trọng phát triển kinh tế - xã hội. TTBÐS được hâm nóng sẽ đem lại nhiều xung lực tích cực cho môi trường và cơ hội đầu tư, tạo động lực tăng trưởng kinh tế, phát triển cơ sở hạ tầng, công nghiệp, xây dựng và các dịch vụ liên quan, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động và nhiều hiệu ứng lan tỏa tích cực khác.

Ðộng lực mới cũng đòi hỏi yêu cầu mới. Thực tế cho thấy, để hạn chế tác động mặt trái của TTBÐS, cần tăng cường quản lý nhà nước, nhất là việc chấp hành pháp luật tại các dự án, các sàn giao dịch bất động sản, xử lý việc thông tin thiếu chính xác, bán nhà khi chưa đủ điều kiện, kiểm soát tình trạng "thổi" giá, đầu cơ lũng đoạn thị trường và tích tụ nợ xấu, gây thiệt hại cho người dân, tạo tình trạng "bong bóng" BÐS, đe dọa TTBÐS phát triển lành mạnh. Hơn nữa, cần chủ động rà soát, hoàn thiện cơ sở pháp lý và cơ chế giám sát chặt chẽ việc nhượng quyền khai thác, quản lý và xã hội hóa đầu tư các BÐS đặc biệt, như sân bay, hải cảng và đường cao tốc, bảo đảm hài hòa các lợi ích; trong đó, đề cao mục tiêu bảo đảm an ninh, an toàn và chống thất thoát tài sản quốc gia; kiểm soát hiện tượng chèn ép, độc quyền kinh doanh và bảo đảm vận hành, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng một cách liên tục, an toàn, sự cạnh tranh lành mạnh, tiếp cận dịch vụ công bằng, minh bạch, với giá cả hợp lý.

Ðộng lực mới tạo cơ hội phát triển và yêu cầu quản lý mới. Ngược lại, nâng cao năng lực và bám sát yêu cầu quản lý mới là điều kiện khai thác hiệu quả động lực mới để phát triển lành mạnh, bền vững TTBÐS trong tình hình mới.